Một trong những nghi ngại phổ biến là điện mặt trời phụ thuộc vào thời tiết.
Điều này đúng ở một mức độ nhất định.
Tấm pin cần ánh sáng để tạo ra điện. Vì vậy, sản lượng có thể thay đổi theo:
Cường độ bức xạ mặt trời.
Thời tiết.
Mây che.
Hướng và góc lắp đặt.
Bóng râm.
Nhiệt độ.
Tình trạng bề mặt tấm pin.
Do đó, không nên hiểu rằng hệ thống sẽ tạo ra một lượng điện giống nhau mỗi ngày.
Đây là đặc điểm tự nhiên của nguồn năng lượng mặt trời chứ không đồng nghĩa với việc hệ thống hoạt động không ổn định.
Khả năng sản xuất điện thực tế phụ thuộc vào vị trí, cấu hình và điều kiện vận hành của từng hệ thống. NREL cũng lưu ý rằng hiệu suất giữa các hệ thống có thể khác nhau đáng kể tùy vị trí và cấu hình.
Một câu hỏi khác thường gặp là:
“Dùng vài năm thì tấm pin có còn tạo ra điện tốt không?”
Đây là một vấn đề có cơ sở để quan tâm.
Các module PV có thể suy giảm hiệu suất theo thời gian do phải làm việc liên tục ngoài trời, chịu tác động của nhiệt độ, bức xạ UV, mưa, gió và các điều kiện môi trường khác.
NREL cho biết mức suy giảm của module thường được nghiên cứu trong khoảng 0,5–1% mỗi năm, tùy công nghệ và điều kiện. Một số mô hình hiện nay sử dụng mức khoảng 0,7%/năm làm giả định cơ sở.
Điều quan trọng là suy giảm hiệu suất không đồng nghĩa với việc tấm pin ngừng hoạt động.
Sản lượng giảm dần theo thời gian là một đặc điểm cần được tính đến ngay từ khi thiết kế và đánh giá hệ thống.
Chi phí đầu tư ban đầu cũng là nguyên nhân khiến nhiều người còn cân nhắc.
Một hệ thống điện mặt trời không chỉ gồm các tấm pin. Tùy cấu hình, hệ thống còn có thể bao gồm:
Biến tần.
Khung và kết cấu lắp đặt.
Dây dẫn DC/AC.
Thiết bị đóng cắt.
Thiết bị bảo vệ.
Hệ thống tiếp địa.
Pin lưu trữ nếu có.
Chi phí nhân công và lắp đặt.
Vì vậy, không nên chỉ nhìn vào giá tấm pin để đánh giá toàn bộ chi phí.
Mặt khác, chi phí công nghệ PV đã có xu hướng giảm đáng kể trong nhiều năm. NREL ghi nhận chi phí hệ thống PV tại Mỹ đã giảm mạnh trong giai đoạn dài nhờ sự cải thiện của module, phần cứng và biến tần.
Tuy nhiên, chi phí thực tế của mỗi hệ thống vẫn phụ thuộc vào quy mô, thiết bị, thiết kế, vị trí và yêu cầu sử dụng.
Khi một hệ thống được lắp đặt ngoài trời trong nhiều năm, việc người dùng quan tâm đến độ bền là hoàn toàn dễ hiểu.
Tấm pin phải chịu tác động liên tục của:
Nắng nóng.
Mưa.
Gió.
Bụi bẩn.
Độ ẩm.
Thay đổi nhiệt độ.
Các điều kiện thời tiết bất lợi.
Không chỉ tấm pin, biến tần, dây dẫn và các thiết bị điện khác cũng cần được lựa chọn, lắp đặt và kiểm tra phù hợp.
NREL đã nghiên cứu độ tin cậy của module PV trong điều kiện thực tế và nhấn mạnh rằng độ bền là yếu tố quan trọng đối với hiệu suất và chi phí vòng đời của hệ thống.
Vì vậy, câu hỏi phù hợp không chỉ là “điện mặt trời có bền không?”, mà còn là:
Hệ thống được thiết kế như thế nào, thiết bị có phù hợp không và quá trình vận hành có được kiểm tra đúng cách không?
Đây có lẽ là một trong những vấn đề khiến người dùng quan tâm nhất.
Điện mặt trời vẫn là một hệ thống điện, do đó không thể loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ như:
Chập điện.
Quá dòng.
Quá áp.
Hồ quang điện.
Sét lan truyền.
Hư hỏng dây dẫn.
Thiết bị điện bị lỗi.
Lắp đặt hoặc đấu nối không đúng kỹ thuật.
Điều này không có nghĩa hệ thống điện mặt trời mặc nhiên nguy hiểm.
Ngược lại, an toàn phụ thuộc rất nhiều vào thiết kế, lựa chọn thiết bị, bảo vệ điện, tiếp địa, lắp đặt và bảo trì.
NREL cũng xác định các vấn đề như hồ quang, tiếp địa và thiết bị điều hòa công suất là những nhóm vấn đề cần được quan tâm trong độ tin cậy của hệ thống PV.
Đây là một hiểu lầm khá phổ biến.
Có.
Tấm pin vẫn có thể tạo ra điện khi trời nhiều mây hoặc có mưa, miễn là vẫn có ánh sáng chiếu tới bề mặt module.
Tuy nhiên, sản lượng thường thấp hơn so với thời điểm có bức xạ mặt trời tốt.
Do đó, không nên hiểu:
Trời mưa = hệ thống hoàn toàn không tạo ra điện.
Cách hiểu chính xác hơn là:
Điều kiện ánh sáng thay đổi → sản lượng điện thay đổi.
Đó cũng là lý do khi đánh giá một hệ thống điện mặt trời, cần xem xét dữ liệu bức xạ, hướng lắp đặt, góc nghiêng, bóng che và đặc điểm phụ tải thay vì chỉ dựa vào một ngày nắng hoặc một ngày mưa.
Một quan niệm khác là sau khi lắp đặt, hệ thống có thể hoạt động hoàn toàn mà không cần kiểm tra.
Điều này không chính xác.
Giống nhiều hệ thống kỹ thuật khác, điện mặt trời vẫn cần được theo dõi và bảo trì phù hợp.
Một số vấn đề có thể cần kiểm tra gồm:
Bụi bẩn trên bề mặt tấm pin.
Dây dẫn và đầu nối.
Tình trạng biến tần.
Thiết bị bảo vệ.
Kết cấu lắp đặt.
Hệ thống tiếp địa.
Các cảnh báo bất thường.
Sự thay đổi sản lượng theo thời gian.
NREL cũng đưa chi phí vận hành và bảo trì vào quá trình đánh giá vòng đời của hệ thống PV, với các yếu tố như vệ sinh, quản lý tài sản và thay thế linh kiện khi cần.
Đây là điểm quan trọng nhất khi tìm hiểu về điện mặt trời.
Không nên đặt câu hỏi theo hướng:
“Điện mặt trời có tốt tuyệt đối không?”
Mà nên đặt những câu hỏi cụ thể hơn:
Hệ thống có phù hợp với nhu cầu sử dụng điện không?
Công suất bao nhiêu là phù hợp?
Sản lượng dự kiến là bao nhiêu?
Hệ thống có lưu trữ hay không?
Khi mất điện cần duy trì những thiết bị nào?
Điều kiện mái có phù hợp không?
Hệ thống được bảo vệ trước các sự cố điện như thế nào?
Chi phí đầu tư và vận hành trong vòng đời hệ thống ra sao?
Khi chuyển từ câu hỏi “có nên tin hay không?” sang “hệ thống này có phù hợp với điều kiện của mình không?”, việc đánh giá sẽ thực tế hơn.
Vì sao nhiều người vẫn nghi ngờ điện mặt trời?
Bởi đây là một khoản đầu tư liên quan đến công nghệ, chi phí, độ bền và an toàn trong thời gian dài. Những băn khoăn về hiệu suất, thời tiết, suy giảm công suất, bảo trì hay rủi ro điện đều là những vấn đề nên được tìm hiểu trước khi quyết định.
Điện mặt trời không phải một công nghệ “không có giới hạn và không có rủi ro”. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào thiết kế, vị trí, thiết bị, điều kiện vận hành và cách bảo trì.
Vì vậy, thay vì tin hoặc nghi ngờ dựa trên cảm tính, cách tiếp cận phù hợp hơn là tìm hiểu dữ liệu, xác định nhu cầu và đánh giá từng yếu tố cụ thể của hệ thống.
Chia sẻ nhận xét về bài viết